For the English version, click here. Disclaimer: Dit artikel bevat geen beleggingsadvies en heeft enkel als doel om te informeren en amuseren. In dit artikel wordt de allereerste economische bubbel besproken. Hiervoor gaan we terug naar de gouden eeuw (17e eeuw). Oorspronkelijk zijn tulpen helemaal niet afkomstig uit Nederland, zoals velen denken. Deze zijn in Nederland gekomen door de handel die Nederland voerde met Azië. Hierdoor werden tulpen ook als luxegoederen gezien. Tijdens deze periode was Nederland erg welvarend, dankzij deze internationale handel, en steeg de belangstelling naar bloemen enorm. Tijdens de gouden eeuw was status erg belangrijk; om deze te verhogen kocht men dure spullen, waaronder tulpen. The Library of Economics and Liberty schreef hier het volgende over: “It was deemed a proof of bad taste in any man of fortune to be without a collection of [tulips].” Mede hierdoor bleef de vraag, en uiteindelijk de prijs, alleen maar stijgen. Omdat de vraag zo hoog was, was het vanaf 1636 mogelijk om in tulpen te handelen via de Amsterdam Stock Exchange. In 1637 bereikte de tulpenprijs haar hoogtepunt; één tulpenbol had dezelfde waarde als een grachtenpand in Amsterdam. Ook was het mogelijk om in opties tulpen te handelen. Nadelen tulpen Allereerst zijn tulpen bijzonder kwetsbaar en moeten ze voorzichtig geteeld worden. Omdat er veel geld te verdienen viel in de tulpenhandel, ontstonden er veel telers. Deze telers leerden verfijnde technieken om de teelt van tulpen te bevorderen. Er was zelfs een techniek ontdekt om een tulp verschillende kleuren te laten krijgen. Deze waren zeldzamer en daarom ook meer geld waard. Daarnaast bevatten tulpen geen intrinsieke waarde, die aandelen wel hebben. De intrinsieke waarde van een aandeel kan worden berekend door de totale activa van het bedrijf te verminderen met de totale schulden en dit vervolgens te delen door het aantal uitstaande aandelen. Hiermee kan worden berekend of een aandeel boven of ondergewaardeerd is. Deze methode wordt door veel experts gebruikt, waaronder door Warren Buffett. “What goes up must come down” Uiteindelijk is de tulpenbubbel gebarsten aan het eind van 1637. Mensen begonnen in tulpen te handelen door middel van een hefboom; dit houdt in dat beleggers geld lenen om rendement te realiseren. Deze beleggers hadden vaak overige schulden die ze hoopten te kunnen betalen door mogelijke hoge rendementen te behalen op de tulpen. Toen beleggers genoodzaakt werden om tulpen te verkopen om overige schulden te kunnen betalen, begon de markt in te storten. Doordat beleggers dus geld leenden om in tulpen te speculeren, ging dit erg snel en uiteindelijk barstte de bubbel. Wat een makkelijke manier leek om rijk te worden, eindigde voor velen in een fiasco. Relevantie met het heden Hoewel de tulpenbubbel bijna 400 jaar geleden barstte, is dit evenement nog altijd erg relevant. Zo wordt bijvoorbeeld Bitcoin tegenwoordig regelmatig vergeleken met deze tulpenmanie. De prijs van de cryptocurrency is volatiel en, net zoals bij tulpen, ontbreekt er inderdaad een intrinsieke waarde. In zowel 2017 en 2021 steeg de waarde van de cryptovaluta ongekend hard om vervolgens minstens zo hard weer te dalen. Er zijn een aantal overeenkomsten tussen de tulpen en Bitcoin. Volgens Pichet, E (2017) en Taskinsoy, J (2019) werden zowel tulpen als Bitcoin enkel gebruikt om te speculeren. Particulieren schaften tulpen aan met enkel als doel om het voor een hoger bedrag te verkopen zonder hierbij rationele overwegingen te maken, hetzelfde gold voor Bitcoin. Toch zijn er een aantal verschillen. Ten eerste is Bitcoin schaars, wat niet gezegd kan worden over tulpen, die ieder moment geteeld kunnen worden. Daarnaast is de cryptocurrency gebaseerd op de Blockchain. Conclusie De kans dat een soortgelijke bubbel in de toekomst ontstaat zal altijd aanzienlijk groot blijven. Mensen zullen blijven streven naar een hoge status en zijn daardoor op zoek naar een snelle manier om geld te verdienen. Dankzij de komst van het internet ontstaan bubbels een stuk sneller en zolang mensen irrationeel blijven handelen, zullen bubbels blijven ontstaan. Er zijn enkele wijze lessen die beleggers kunnen halen uit deze bubbel: Blijf altijd rationeel. Zoals besproken ontstaan financiële bubbels doordat men irrationele besluiten maakt en hierdoor begint te speculeren in beleggingen die ze zelf niet begrijpen. Hierdoor kunnen particulieren emotioneel reageren op koerswisselingen en vervolgens veel geld verliezen. Houd je minder bezig met status en vergelijk jezelf niet met anderen. In plaats daarvan is het beter om je te focussen op je eigen (financiële) situatie. Als een belegging te mooi lijkt om waar te zijn, is het dat waarschijnlijk ook. Leen niet zomaar geld om te beleggen. Dit maakt een belegging onnodig riskant en kan negatieve gevolgen met zich meebrengen zoals de tulpen bubbel laat zien. Bronnen Hayes, A (2022), Tulipmania: About the Dutch Tulip Bulb Market Bubble. Retrieved from https://www.investopedia.com/terms/d/dutch_tulip_bulb_market_bubble.asp Is geschiedenis (nd), De tulpengekte tijdens de gouden eeuw. Retrieved from https://isgeschiedenis.nl/nieuws/de-tulpengekte-tijdens-de-gouden-eeuw Pichet, E (2017), The Conversation, Bitcoin: speculative bubble or future value?, Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/324660599_Bitcoin_Speculative_Bubble_or_Future_Value Taskinsoy, J (2019), Bitcoin: The Longest Running Mania – Tulips of the 21st Century, Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/338009334_Bitcoin_The_Longest_Running_Mania_-Tulips_of_the_21st_Century
Van startup tot beursgang: Hoe financiering de weg naar een beursnotering beïnvloedt
For the English version, click here. Als je kijkt naar bedrijven die op de beurs worden verhandeld, zie je vaak een lange geschiedenis over hoe ze zijn gegroeid tot hun huidige omvang. Bedrijven met een lange staat van dienst, zoals … die hun oorsprong vinden in het begin van 1900, hebben er meestal lang over gedaan om geleidelijk te groeien en concurrenten over te nemen totdat ze marktleider werden. Tegenwoordig, met recente beursgangen zoals … zien we dat deze bedrijven een ander verhaal hebben; VC-financiering krijgen om exponentieel te groeien tot aan de beursgang. Neem bijvoorbeeld de FAANG-bedrijven: elk van hen heeft VC-financiering gebruikt om te komen waar ze nu zijn. In dit artikel zullen we onderzoeken hoe bedrijven klein beginnen maar venture capital gebruiken om marktleider te worden. Veel van de bedrijven waar we vandaag naar opkijken zijn klein begonnen. Je weet waarschijnlijk wel hoe Apple en Microsoft begonnen in een garage, of hoe Zuckerberg de eerste versie van Facebook creëerde in zijn studentenkamer. Wanneer bedrijven zich in deze fase bevinden, zijn ze vaak aan het bootstrappen, dat wil zeggen dat ze hun bedrijf uitsluitend financieren met de inkomsten die ze genereren. Een bedrijf op deze manier laten groeien kan een lang en moeilijk proces zijn, maar uiteindelijk is het bedrijf volledig eigendom van jou en je medeoprichters. Hoewel bootstrapping voor sommigen de manier is om te gaan, is dit soms niet mogelijk omdat je misschien meer kapitaal nodig hebt om te starten dan je hebt of als je je bedrijf snel wilt laten groeien. Als dit het geval is, is het aantrekken van extern kapitaal de enige optie. Binnen de VC-industrie wordt het eerste moment waarop een bedrijf extern kapitaal aantrekt de pre-seed ronde genoemd. In de pre-seed ronde zijn er veel opties beschikbaar, maar de eerste financiering komt vaak van mensen die dicht bij de oprichters staan; familie, vrienden en gekken. Deze mensen lenen geld aan de oprichters zodat ze hun start kunnen maken, maar verder verstrekken ze niet veel aan het bedrijf. Hetzelfde geldt voor startbeurzen die door de overheid of universiteit worden verstrekt. De oprichters kunnen ook op zoek gaan naar externe financieringsbronnen die meer bieden dan alleen geld: begeleiding en expertise. Business angels kunnen nuttig zijn voor het starten van bedrijven als de business angel al ervaring heeft in de sector of een goed begrip heeft van hoe een bedrijf moet worden opgebouwd, maar kunnen riskant zijn omdat ze alleen opereren. Andere opties zijn incubators en accelerators. Dit zijn bedrijven die speciaal zijn opgericht om de bedrijven die ze financieren te laten groeien en hebben vaak interne diensten die de bedrijven die ze financieren vrij kunnen gebruiken, zoals kantoorruimte, advocaten of accountants. Met de initiële financiering die ze in de pre-seed ronde hebben ontvangen, kunnen de oprichters van het bedrijf zich aan hun bedrijf verbinden en hun eerste stappen zetten. Dit is echter ook het moment waarop startende bedrijven in “de vallei des doods” terechtkomen. Dit is de fase waarin het bedrijf zijn eerste proof concept heeft gevonden, een prototype heeft en misschien zelfs zijn eerste cashflow, maar nog steeds niet winstgevend is. Als er niets verandert, droogt het kapitaal op en moet het bedrijf zijn activiteiten stopzetten. De oprichters hebben dan twee opties: proberen winstgevend te worden voordat het kapitaal op is, of de weg van venture capital inslaan. Zodra een bedrijf venture capital aanneemt, zal de strategie van het bedrijf waarschijnlijk drastisch veranderen. Met alleen de oprichters of een vroege investeerder aan boord, kunnen tijd en groei geen prioriteit zijn totdat het bedrijf winstgevend wordt. Wanneer een venture capital fonds investeert, wordt van het bedrijf verwacht dat het zo veel en zo snel mogelijk groeit met het nieuw verworven kapitaal. Venture capital fondsen hebben een beperkte levensduur waarin ze hun geld moeten teruggeven aan hun investeerders. Daarom proberen venture capital fondsen altijd een uitstap uit hun investering te realiseren voor het einde van de levensduur van hun fonds. Een uitstap voor een venture capital fonds kan op verschillende manieren; een overname, een MBO, een ander fonds dat hun aandeel koopt, of via een beursgang, de meest lucratieve optie. Dus wanneer een venture capital fonds in een bedrijf investeert, wordt er van de oprichters verwacht dat ze zo snel mogelijk naar een van deze exits toewerken. Er kan veel gezegd worden over het nemen van de venture capital optie, maar als je de druk aankunt, kun je veel winnen. Het venture capital traject wordt vaak beschreven als een achtbaan, met alle ups en downs onderweg. Totdat een exit wordt bereikt, heeft het een cyclisch karakter. Terwijl je bedrijf groeit en winstgevend probeert te worden, moet je ervoor zorgen dat er genoeg geld op de bank staat om te blijven drijven. Dit wordt gedaan door middel van fondsenwerving, waarbij de eerste venture capital investering die je hebt opgehaald de seedcapital-ronde wordt genoemd, en elke opeenvolgende ronde serie A, serie B, serie C, enz. wordt genoemd. Het proces van fondsenwerving blijft vrij gelijkaardig doorheen deze rondes, beginnend met het voorstellen van je bedrijf aan verschillende VC-fondsen, het afspreken van dealvoorwaarden met een geïnteresseerd fonds, het doorstaan van due diligence, tot het sluiten van de deal en het geld op de bank krijgen. Aan de andere kant verandert er veel tijdens deze investeringsrondes. Het bedrijf wint aan marktaandeel, creëert professionelere processen en neemt meer werknemers aan, waarbij elke nieuwe financieringsronde het vuur aanwakkert. Dit gebeurt allemaal om het bedrijf te laten groeien zodat er een exit kan worden gerealiseerd. De bovenstaande beschrijving van venture capital financiering kan venture capital fondsen afschilderen als gewoon investeerders die hun eigen winst willen maximaliseren. Door de onderlinge afstemming van de incentives zullen risicokapitaalfondsen er echter alles aan doen om de bedrijven waarin ze investeren succesvol te maken. De mensen achter venture capital fondsen zijn professionals als het gaat om het laten groeien van bedrijven. Elke tekortkoming van hun portefeuillebedrijven zullen ze aanwijzen en oplossen. Ze zullen hun netwerk gebruiken om nieuwe kansen te creëren, helpen bij het vinden van
Beleggen in kunst, is het de moeite waard?
For the English version, click here. Is kunst eigenlijk wel een aanzienlijke beleggingscategorie? In 2020 bedroeg de totale waarde van wereldwijde kunstveilingen $50 miljard, waarbij de veilingsector 42% bijdroeg ($21 miljard) en de resterende 58% ($29 miljard) werd afgehandeld door handelaren en galerieën. Met name de digitale verkoop was goed voor ongeveer 12,5 miljard dollar, wat neerkomt op ongeveer een vierde van de totale waarde van kunstveilingen. De kunstmarkt is dus niet klein, maar is het een waardevolle beleggingscategorie om in te investeren? Dit artikel geeft basisinformatie over de kunstmarkt om te proberen deze vraag te beantwoorden. Waarom beleggen in kunst? Hoe bereken je het rendement van kunstwerken? De kunstmarkt is een illiquide markt, dit verwijst naar een markt waar er een beperkt aantal kopers en verkopers is, waardoor het moeilijk is om activa te kopen of te verkopen zonder de prijs ervan aanzienlijk te beïnvloeden. Daarom worden kunstprestaties meestal gemeten met twee methoden: de herhaalde verkoopmethode (RSM) en de hedonische regressiemethode (HRM). De RSM houdt de prijzen bij van kunstwerken die meerdere keren zijn verkocht, waardoor de prijsstijging in de loop van de tijd kan worden berekend. De HRM daarentegen analyseert de kenmerken van kunstwerken en hun bijbehorende prijzen om de waarde van specifieke kenmerken te schatten. Diversificatie en portefeuilleversterking De Sharpe-ratio meet het voor risico gecorrigeerde rendement van een belegging (na aftrek van een risicovrije rente zoals Amerikaans schatkistpapier) gedeeld door de standaardafwijking van het rendement, die de volatiliteit van de waarde van de portefeuille in de loop van de tijd weergeeft. Een hogere Sharpe-ratio wijst op een beter voor risico gecorrigeerd rendement, terwijl een lagere ratio wijst op een slechtere prestatie. Een ratio boven de 1 wordt over het algemeen als goed beschouwd, maar moet worden vergeleken met vergelijkbare beleggingen voor een zinvolle beoordeling. Bij het evalueren van de beleggingsprestaties van kunst in vergelijking met andere beleggingscategorieën zoals goud, aandelen en obligaties met behulp van de Sharpe-ratio (rendement/risico), is het duidelijk dat schilderijen lagere Sharpe-ratio’s hebben dan goud, aandelen en obligaties. Ze presteren echter beter dan grondstoffen en onroerend goed in termen van risicogecorrigeerd rendement. Daarom kan het opnemen van beleggingen in schilderijen als gunstig worden beschouwd voor het samenstellen van een optimale beleggingsportefeuille. Het opnemen van kunst in een gediversifieerde portefeuille kan voordelig zijn vanwege de negatieve correlatie tussen kunstrendementen en die van aandelen en obligaties. Deze negatieve correlatie houdt in dat kunstprijzen de neiging hebben om in de tegenovergestelde richting te bewegen van de prijzen van aandelen en obligaties, wat een potentiële afdekking biedt tegen marktvolatiliteit. Een voorgestelde allocatie voor een optimale, voor risico gecorrigeerde portefeuille bestaat uit 50% Dow Jones bedrijfsobligaties, 25% S&P500 aandelen, 15% goud en 10% kunst. Deze allocatie heeft als doel het risico in evenwicht te brengen en het potentiële rendement te maximaliseren door te diversifiëren over verschillende activaklassen. Potentieel voor vermogensgroei Volgens de bevindingen in ‘The Price of Art and the Art of Pricing’ hebben schilderijen en tekeningen een jaarlijks reëel rendement van 2,5% na inflatiecorrectie. Wanneer transactiekosten buiten beschouwing worden gelaten, bedraagt het nominale rendement 6,25%. Opvallend is dat hogere rendementen worden waargenomen aan de bovenkant van de prijsverdeling (duurdere schilderijen genereren doorgaans hogere rendementen). Belangrijkste drijfveren en risico’s van kunstbeleggingen Drivers van het rendement van kunstwerken Invloed van kleur In het artikel “Colors, Emotions, and the Auction Value of Paintings” (EER, 2022) werden experimenten uitgevoerd met zowel veld- als veilinggegevens om de invloed van kleuren op de prijzen van schilderijen te onderzoeken. In het onderzoek werden 12.906 kunstwerken geanalyseerd die tussen 1994 en 2017 werden verkocht, waarbij de nadruk lag op 5.482 niet-figuratieve abstracte schilderijen van 66 kunstenaars om vervuilingseffecten te minimaliseren. Uit het onderzoek bleek dat een toename van één standaarddeviatie in het percentage blauwe en rode tinten overeenkwam met premies van respectievelijk 10,6% en 4,20% in veilingprijzen. Laboratoriumexperimenten met studenten uit China, Nederland en de Verenigde Staten bevestigden dat blauwe en rode kleuren hogere biedingen en sterkere aankoopintenties opleverden, waarbij blauwe schilderijen een premie van 18,6% opleverden en rode schilderijen een premie van 17,3%. Plezier bleek de dominante emotionele respons te zijn, waardoor zowel de biedingen als de aankoopintenties in alle drie de culturele contexten toenamen. In het algemeen concludeerde het onderzoek dat kleureigenschappen de prijs van schilderijen significant beïnvloeden, voornamelijk door hun vermogen om specifieke emoties op te roepen, en dit effect is consistent in verschillende culturen. Geslacht Vrouwelijke kunstenaars hebben de neiging om hun kunstwerken met een korting te verkopen in vergelijking met mannelijke kunstenaars, en dit kan worden toegeschreven aan prijsvooroordelen die geworteld zijn in de gendercultuur. Uit de analyse van een dataset van 1,9 miljoen veilingtransacties in 49 landen blijkt dat schilderijen van vrouwelijke kunstenaars met een onvoorwaardelijke korting van 42,1% worden verkocht. De genderkorting wordt beïnvloed door de genderongelijkheid in een land, wat aangeeft dat culturen met een grotere gendergelijkheid minder korting vertonen. Zelfs wanneer gecontroleerd wordt voor vaste effecten van kunstenaars, zoals de VN-index voor genderongelijkheid en arbeidsparticipatie, blijft de korting significant. De studie bevat ook twee experimenten om de kwestie verder te onderzoeken. In het eerste experiment werd deelnemers gevraagd het geslacht van de kunstenaar te raden door naar schilderijen te kijken, maar de resultaten toonden aan dat correct raden niet beter was dan willekeurig toeval. Het tweede experiment richtte zich op het effect van waargenomen geslacht op de waardering van deelnemers voor kunstwerken. De bevindingen suggereren dat deelnemers die meer lijken op typische deelnemers aan kunstveilingen kunst van vrouwen 6% minder waarderen. Deze analyses en experimenten werpen licht op de prijsverschillen tussen mannen en vrouwen op de kunstmarkt. De dood van een meester Het overlijden van een meester-kunstenaar heeft een positieve invloed op prijzen, opbrengsten en omzet in de kunstmarkt. De dood van een kunstenaar betekent een negatieve schok voor hun toekomstige productie, wat resulteert in een permanente daling van hun artistieke productie. Vergelijkbaar met de bevindingen van Hong et al. (2006), waar een toename van de float de omzet en prijs verlaagt, leidt de vroegtijdige dood van een kunstenaar tot een toename van zowel de prijs
Beleggen in klassieke auto’s
For the English version, click here. Disclaimer: Dit artikel bevat geen beleggingsadvies en heeft enkel als doel om te amuseren en informeren. In een vorig artikel zijn verschillende alternatieve beleggingsmogelijkheden benoemd, in een korte serie zullen deze verder worden uitgewerkt met als eerst: Beleggen in klassieke auto’s. Waarde Veel mensen vinden het maar overdreven, een kapitaal uitgeven aan een auto. Zeker omdat auto’s gemiddeld tussen de 10 en 20 procent in waarde dalen per jaar. Toch is niet elke auto een slechte investering, aangezien er genoeg auto’s zijn die stijgen in waarde. Zo gaan we terug naar Italië in 1977. Een trotse eigenaar van de Ferrari 1962 250 GTO kreeg van zijn vrouw te horen dat de auto te veel lawaai maakte en werd gedwongen hem te verkopen, de marktwaarde was rond de $71,000. Inmiddels wordt dezelfde auto geveild voor $50,000,000. Een ander voorbeeld is de 1955 Mercedes-Benz 300 SLR Uhlenhaut Coupé, die vorig jaar werd geveild voor $149,000,000 (Harshvardhan, A, 2023). Verder schafte Jay Leno ruim 20 jaar geleden een McLaren F1 aan voor $800,000. De waarde van deze auto, die nog steeds in zijn bezit is, wordt momenteel geschat op $20,000,000. Het bekendste voorbeeld van auto’s die in waarde stijgen zijn klassieke auto’s. Hoewel experts hier nog altijd over discussiëren, wordt een auto klassiek genoemd wanneer deze minimaal 20 jaar oud is en van historisch belang is. Deze kunnen nog verdeeld worden in vintage en antieke wagens. Vintage heeft betrekking op auto’s die gemaakt zijn tussen 1919 en 1930. Antieke wagens zijn juist voor 1919 gemaakt, tijdens de zogenaamde “Brass era”, wat betrekking heeft op de grote hoeveelheid metaal die gebruikt werd om deze auto’s te maken. Om maar even een voorbeeld te noemen, vintage auto’s zijn het afgelopen decennium met 185% gestegen ( Piovaccari, G & Za, V, 2023). Daarnaast zijn klassieke auto’s volgens het Britse bedrijf Vanarama met 97% gestegen in waarde over de afgelopen 10 jaar. Dit is een flinke stijging, zeker wanneer we dit vergelijken met goud (45%), kunst (49%) en vastgoed in Groot-Brittannië (50%). Dit grote verschil tussen de waardestijging van klassieke auto’s en andere beleggingen laat zien dat dit type belegging serieus moet worden genomen. Veilingen De meest voorkomende manier om een klassieke auto aan te schaffen is via een veiling. In Nederland vinden er regelmatig veilingen plaats waarbij de eigenaar zijn klassieke wagen stalt. Bezoekers kunnen een bod doen en het hoogste bod krijgt de auto. Verder is er vaak een taxateur aanwezig, dit is iemand die gespecialiseerd is in de waardebepaling van klassieke auto’s. Tegenwoordig zijn er ook online veilingen. Een bekend voorbeeld hiervan is carandclassic.com. Hier staan talloze auto’s te koop waarop geboden kan worden, waaronder wagens die ‘slechts’ een paar duizend euro kosten. Het grootste verschil tussen online en fysieke veilingen is dat fysieke veilingen sneller plaatsvinden waardoor binnen een uur meestal bekend is wie het meest heeft geboden. Online veilingen kunnen wel weken duren. Daarnaast is het mogelijk om de conditie van de auto te zien tijdens een fysieke veiling, dit is niet mogelijk bij een online veiling. Echter worden er wel documenten weergegeven die de staat van de auto beschrijven. Toch lijkt het in eerste instantie lastig om de marktprijs van een auto te bepalen. Gelukkig heeft Hagerty, een verzekeraar in klassieke auto’s, hier de oplossing voor. De firma houdt de waarde van klassieke auto’s bij in een overzichtelijke gids. Bij elk model wordt een cijfer gegeven aan de hand van de staat. Desondanks komt er veel onzekerheid kijken bij het aanschaffen van een klassieke auto. Hoewel Hagerty’s een goede indicatie geeft, is er geen garantie dat de gids volledig accuraat is. Daarnaast is een auto, in tegenstelling tot aandelen of obligaties, fysiek. Daarom moet er aan bijvoorbeeld een garage gedacht worden, wat extra kosten met zich meebrengt en zijn verzekeringen voor klassieke auto’s vrij duur. Daarnaast maakt dit de belegging een stuk minder liquide, aangezien het maar de vraag is hoe snel er een koper gevonden kan worden. Ook is er een relatief groot kapitaal nodig om te profiteren van mogelijke prijsstijgingen. Wel is er nu de mogelijkheid om te beleggen in klassieke auto’s zonder deze fysiek te kopen. Er zijn meerdere fondsen waar beleggers kunnen beleggen in klassieke auto’s. Een voorbeeld is Azimut, echter moeten beleggers wel minimaal $140.000 inleggen. Beleggen in klassieke auto’s een interessante optie is, kijk namelijk naar de mogelijke rendementen uit het verleden. Desondanks komt er bij dit type belegging bovengemiddeld veel risico kijken. Materiaalschade en beperkte liquiditeit zijn enkele voorbeelden. Daarom is het verstandig om beleggen in klassieke auto’s enkel te beschouwen als hobby en niet als middel om rijk te worden. Hoewel er zeker voorbeelden te noemen zijn van situaties waarbij er serieus geld is verdiend met dit soort belegging, is de kans gering en onzeker dat dit ook voor u succesvol uitpakt. Wel maakt de komst van online veilingen het makkelijker voor particulieren met relatief weinig liquide middelen om klassieke auto’s aan te schaffen.
Verken de lucratieve wereld van sportsbetting: Waarom het meer is dan alleen een gokje wagen
For the English version, click here. In dit artikel vertelt Dhiraj meer over de wereld van sportsbetting en de kansen/risico’s in deze industrie. Disclaimer: Dit artikel bevat geen beleggingsadvies en heeft enkel als doel om te amuseren en informeren. Wat is sportsbetting en waarom is het populair? Het wedden op sportwedstrijden, ook bekend als sportsbetting, wordt steeds populairder bij jongeren tussen de 18 en 23 jaar oud. De meeste weddenschappen worden geplaatst op voetbalwedstrijden, omdat veel jongeren deze sport zelf beoefenen. Het wedden op specifieke uitkomsten kan de betrokkenheid bij het kijken naar wedstrijden versterken en biedt tevens de mogelijkheid om geld te verdienen. Het is echter belangrijk om te benadrukken dat de industrie ook een schaduwzijde heeft. De afgelopen jaren zijn meerdere matchfixing schandalen aan het licht gekomen, waarbij rijke gokkers spelers hebben omgekocht om het gewenste resultaat voor hun weddenschappen te krijgen. Zelfs in onze eigen stad Tilburg werd in 2009 een matchfixing schandaal ontdekt bij Willem II, waar verschillende spelers betrokken waren bij het manipuleren van wedstrijden. Huidige situatie in Nederland Op 1 april 2021 opende de Nederlandse gokmarkt met de Wet Kansspelen op Afstand (Koa), die online gokactiviteiten reguleert. Binnen- en buitenlandse gokexploitanten konden vanaf dat moment vergunningen aanvragen om online sportweddenschappen aan te bieden aan Nederlandse spelers. De nieuwe wet vereist spelersidentificatie en spelersbescherming met informatie over verantwoord gokken. Na de opening van de markt ontstond ophef over het gebruik van bekende (oud-)voetballers zoals Wesley Sneijder en Andy van der Meijde in reclames. Uit onderzoek bleek dat jonge spelers moeite hadden om de risico’s van gokken in te schatten door de inzet van deze bekende voetballers. Het gebruik van BN’ers in gokreclames is daarom sinds juli 2022 verboden en vanaf 2025 is sponsoring van voetbalteams door gokbedrijven verboden. Ook professionele sporters tonen interesse in het gokken op sportwedstrijden. Oud-ADO speler Tom Beugelsdijk werd geschorst voor het wedden op wedstrijden in zijn eigen competitie. De Engelse spits Ivan Toney van Brentford FC heeft maar liefst 232 Engelse gokregels overtreden, wat resulteerde in een schorsing van 8 maanden. Investeren in sportsbetting Sportsbetting biedt diverse investeringsmogelijkheden. Met de groeiende populariteit van het gokken op sportwedstrijden, kan het interessant zijn om aandelen te kopen van bedrijven die actief zijn in de sportsbettingindustrie, zoals gokexploitanten en online weddenschappsplatforms. Er zijn ook specifieke exchange-traded funds (ETF’s) die zich richten op de sportsbetting sector, zoals de RoundHill Sports Betting ETF. Dit fonds bevat aandelen van verschillende bedrijven in de sportsbettingindustrie om een gediversifieerd risico te garanderen. De toenemende beschikbaarheid van data en de implementatie van kunstmatige intelligentie (AI) maken het bovendien gemakkelijker om te profiteren van de sportsbettingindustrie. AI kan worden gebruikt om geavanceerde voorspellingsmodellen te ontwikkelen die rekening houden met diverse variabelen, zoals historische prestaties van teams/spelers, blessuregegevens en speelstijlen. Deze modellen kunnen helpen om de uitkomst van sportwedstrijden nauwkeuriger te voorspellen dan traditionele methoden. Daarnaast kan AI worden gebruikt om de quoteringen van verschillende bookmakers te analyseren en te vergelijken, waardoor investeerders kansen kunnen detecteren waar de quoteringen niet overeenkomen met de werkelijke waarschijnlijkheid van een uitkomst. Dit biedt waardevolle weddenschapmogelijkheden. Risico’s Het grootste risico van het wedden op sportwedstrijden is het verlies van de investering. Onvoorspelbare resultaten en verrassende overwinningen van underdogs maken het voorspellen van sportuitslagen onzeker. Er is geen garantie op succes, dus je kunt je inzet verliezen. Onverantwoord gokgedrag kan leiden tot financiële problemen als je meer geld verliest dan je je kunt veroorloven. Bovendien kan sportsbetting verslavend zijn, vooral voor mensen gevoelig voor gokverslaving. Het constante verlangen om te wedden en de spanning van winnen of verliezen kunnen problematisch gokgedrag veroorzaken. Dit heeft ernstige negatieve gevolgen voor financiën, relaties, werk en welzijn. De Nederlandse overheid heeft verschillende maatregelen om met name jongvolwassenen te beschermen tegen overmatig gokken, zoals het verplicht stellen van limieten en het verbod op bonussen en promoties voor spelers onder de 24 jaar. Succesverhalen Er zijn enkele succesverhalen van investeerders in de sportsbettingindustrie, maar het is belangrijk om op te merken dat zij de uitzondering zijn en dat de meeste investeerders geen winst maken met het gokken op sportwedstrijden. Niettemin is het interessant om te kijken naar een van de succesvolle investeerders in deze risicovolle sector. Een bekend voorbeeld is Matthew Benham, een Britse zakenman die eigenaar is van twee voetbalclubs (het Britse Brentford FC en het Deense FC Midtjylland). Benham heeft Smartodds opgericht, een bedrijf dat geavanceerde statistieken en algoritmen gebruikt om sportwedstrijden te voorspellen. Hij heeft naar schatting miljoenen verdiend met sportsbetting, en Smartodds is uitgegroeid tot een toonaangevend bedrijf op het gebied van sportanalyse. Benham heeft zijn datagedreven benadering van sportweddenschappen toegepast op zijn beide voetbalclubs. Hij heeft geïnvesteerd in geavanceerde scoutingmethoden om veelbelovende spelers te identificeren die passen bij de speelstijl van de club. Deze strategie heeft Brentford FC geholpen om opmerkelijk succesvol te zijn in het Engelse voetbal. Onder het eigendom van Benham promoveerde Brentford FC naar de Engelse Championship en bereikte uiteindelijk de Premier League. Afgelopen seizoen eindigde Brentford zelfs als 9e in de Premier League en miste het op slechts 2 punten plaatsing voor Europees voetbal. Toekomst van sportsbetting De toekomst van sportsbetting is veelbelovend, met talrijke ontwikkelingen en kansen die zich kunnen voor investeerders. Veel landen herzien momenteel hun wetgeving met betrekking tot sportsbetting, waardoor nieuwe markten worden geopend en investeerders kunnen deelnemen aan een groeiende en legale industrie. Dit creëert kansen voor de oprichting van nieuwe gokbedrijven en biedt ruimte voor technologische innovaties. Regulering versterkt ook de betrouwbaarheid van bedrijven, waardoor investeerders betere beslissingen kunnen nemen. Daarnaast kunnen technologische ontwikkelingen een cruciale rol spelen in de toekomst van sportsbetting. Verbeteringen in mobiele technologie, gegevensanalyse, kunstmatige intelligentie en virtual reality zullen de gokervaring verbeteren en nieuwe mogelijkheden bieden voor zowel exploitanten als investeerders. Denk aan real-time live-weddenschappen, gepersonaliseerde aanbevelingen op basis van gebruikersgegevens en innovatieve manieren om sportevenementen te volgen en erop te wedden. Als gevolg van deze ontwikkelingen en vooruitzichten lijkt de toekomst van sportsbetting een opwindend tijdperk in te luiden waarin investeerders profiteren van nieuwe markten, betrouwbare regulering en technologische innovaties
Working at KPMG
For the English version, click here. Wie ben je en wat doe je bij KPMG? Mijn naam is Thomas de Wit en ik ben inmiddels 2,5 jaar werkzaam bij KPMG. Ik ben 25 jaar oud en woon in Oisterwijk. Na mijn studie ben ik begonnen bij KPMG als trainee in de audit waar ik inmiddels senior ben en deelneem aan het Digital Auditor Track, waarbij we worden getraind om de audit meer te innoveren en automatiseren. Naast het werk vind ik het leuk om te tennissen, hardlopen, mountainbiken en spreek ik graag af met vrienden om te borrelen of samen te eten. Waar hou je je op dagelijkse basis mee bezig? We beginnen onze dag altijd met een ‘daily’. Hierbij bespreken we met elkaar hoe we ons voelen, wat we de dag vantevoren hebben bereikt en wat we vandaag willen gaan doen. Hierdoor weet je team altijd waar je mee bezig bent, of je hulp nodig hebt en hoe het met je gaat. Verder is de indeling van de dag erg afwisselend en heb ik niet echt een ‘standaard dag’. Mijn dagelijkse werkzaamheden kunnen bestaan uit meetings met de klant om bepaalde documentatie te bespreken en begrijpen, meetings met collega’s om bepaalde procedures te bespreken en uit te leggen, of het zelfstandig uitvoeren van de vastlegging van je werkzaamheden voor het dossier. Hoe ben je met KPMG in contact gekomen en wat is voor jou de reden dat je voor KPMG hebt gekozen? Tijdens een event vanuit de Economic Business Weeks ben ik, samen met recruiters en werknemers van verschillende Big-4 kantoren, gaan golfen in Tilburg gevolgd door een barbecue. Op het moment dat ik me aanmeldde voor dit evenement wist ik eigenlijk nog helemaal niet wat ik voor Master wilde gaan volgen of wat ik daarna wilde gaan doen. Cijfers was altijd iets wat ik leuk vond, dus accountancy of finance zou dan een logisch gevolg zijn leek mij. Eenmaal op dit evenement raakte ik aan de praat met verschillende mensen en zo ook met de recruiter en twee trainees van KPMG. Dit laatste gesprek is mij het beste bijgebleven omdat ik met deze mensen de beste klik had. Ze nodigden mij uit om één dag mee te komen lopen bij KPMG. Ik zou dan een laptop krijgen en met een team naar de klant gaan om te proeven hoe een dag als werknemer bij KPMG eruit zou zien. Zo gezegd, zo gedaan, dus twee weken later mocht ik mee op pad. Dit beviel erg goed en ik werd vervolgens uitgenodigd voor een meeloopstage waarbij ik wat langer de tijd had om te ontdekken of het werken bij KPMG iets voor mij zou zijn. Nadat ik dit had gedaan wist ik zeker dat ik door wilde in de accountancy en ben ik vervolgens ook de Master Accountancy in Tilburg gaan doen. Aan het eind van deze Master ben ik nog teruggekeerd bij KPMG voor een scriptie-stage waarna ik aan de slag ben gegaan als trainee. Zoals bij velen van ons was het gevoel bij KPMG erg goed en voelde ik mij hier gezien en gehoord waardoor ik wist dat KPMG een goede werkgever voor mij zou zijn. Wat maakt het werken bij KPMG leuk voor jou? Een paar aspecten van het werken bij KPMG steken er voor mij met kop en schouders bovenuit. Allereerst de collega’s. Het feit dat je met jonge mensen werkt die in dezelfde levensfase zitten als jijzelf geeft een hele leuke dynamiek aan het werk. Buiten het werk is er ook genoeg om te ondernemen samen met je collega’s waarbij je kunt denken aan borrels, zomerbarbecues, de jaarlijkse ski-trip, zaalvoetballen in het KPMG-team, hardlopen en meedoen aan verschillende hardloopwedstrijden. Ten tweede vind ik het bedienen van veel verschillende klanten waarbij je veel klantcontact hebt en ook fysiek naar de klant gaat een heel erg tof aspect. Zelf bestaat mijn klantenpakket uit een kleine gemeentelijke instelling, een grote energiemaatschappij, een ontwikkelaar van sensoren en een verhuurder van vakantiewoningen. Deze diversiteit zorgt ervoor dat mijn werkweken er niet steeds hetzelfde uitzien waarbij je ook steeds rekening houdt met verschillende risico’s. Als laatste vind ik het erg leuk dat je een sterke ontwikkeling doormaakt. In zeer korte tijd groei je enorm in je kennis en verantwoordelijkheden, zowel professioneel als persoonlijk. Deze elementen maken voor mij het werken bij KPMG leuk en uitdagend. Wat zou je studenten willen meegeven? Ga vooral eens een kijkje nemen bij recruitment evenementen, bedrijven, en probeer mensen van zoveel mogelijk kantoren te spreken. Het werk wat we doen is ongeveer overal hetzelfde aangezien we allen aan dezelfde regelgeving moeten voldoen. Daarom is het proeven van de sfeer op de kantoren en kijken of je een klik hebt met de mensen het belangrijkste. Zoals je leest heb ik dit zelf ook gedaan en heeft dit ervoor gezorgd dat ik goed op mijn plek zit. Neem hiervoor dus vooral ook rustig de tijd. Mocht je meer willen weten over mijn ervaringen bij KPMG kun je me altijd een berichtje sturen via LinkedIn! Mocht je nog andere vragen hebben over de (stage)mogelijkheden bij KPMG, neem dan contact op met onze recruiter Ariane Kuijt via LinkedIn, mail (kuijt.ariane@kpmg.nl) of telefoon (+31204239495).
