In this article Jort Kelder answers six questions about the euro. He talks about the ‘Big reset’, the future and the possible end of our currency. The Dutch version is published first, please scroll down for the English version. Wat is er voor nodig om de euro tot een succes te maken? Economieën die convergeren en regeringen die economisch, fiscaal en sociaal beleid afstemmen. Ofwel: een verdergaande integratie van Europa. Politici dromen daar van, maar durven het hun electoraat niet direct te vertellen. Op zichzelf klinkt dat reuze gezellig en idealistisch. Integratie en samenwerking, iets waar je nauwelijks tegen kunt zijn. Maar tegelijkertijd is het, helaas, ook peilloos naïef. De Duitse economie zit anders in elkaar dan de Griekse, en de Nederlandse anders dan de Italiaanse. Het is alsof je twee langs elkaar scheurende continentale platen aan elkaar plakt met een Prittstift; dat houdt nooit. En als het nu alleen maar een cijfertjesprobleem was, maar het is veeleer een culturele kloof die ons scheidt. Dat lijm je nooit in één generatie. Wie dat forceert riskeert eerder het tegendeel van een unie, namelijk oorlog. Hoe zou u Europa inrichten? Dat klinkt op zichzelf al dirigistisch, alsof een hand van boven dat eventjes kan doen. Zo denkt Brussel, maar zo werkt het natuurlijk nauwelijks. Naties en culturen die zich in honderden zo niet duizenden jaren hebben gevormd, kun je niet met een Brussels dictaat doorhalen. Daarmee ontken je de geschiedenis en de cultuur van landen en volkeren. Maar als je al vasthoudt aan de huidige Europese Unie, dan zou ik zorgen voor zo weinig mogelijk handelsbarrières en op grensoverschrijdende terreinen als milieubeleid en defensie intensief trachten af te stemmen. Wat is voor dat Europa het beste voor haar positie in de wereld? De gedachte is dat er tegenover het Dollar- en zich vormende Aziatische blok ook een Europese munt zou moeten staan. Voor grote ondernemingen is het handig, een munt, maar voor het overige lijkt het effect mij zwaar overdreven. De meest welvarende economieën en best gerunde landen van nu – Singapore, Noorwegen en Zwitserland – koesteren hun soevereiniteit. Nu snap ik ook wel dat Noorwegen een Koeweit aan de Noordzee is, Singapore het tussenstation naar China en Zwitserland een enclave in Europa die zich langzaam conformeert aan EU-beleid. Maar voorlopig hoeven die landen zich nog niet met hun plasje bij Frau Merkel te melden. Ze zijn soeverein en danken God dat ze niet in een muntunie met ons zitten. Wat zou het ze opleveren? Helemaal niets. Nu kopiëren ze gewoon Europese standaarden, maar betalen niet mee aan het wanbestuur in de Eurozone. Waarom denkt u dat de euro in werkelijkheid is ontstaan? Dat is heel simpel en volledig gedocumenteerd: een uitruil tussen Duitsland en Frankrijk. Jullie je eenwording, zei Mitterrand tegen Kohl, dan wij de munt die Duitsland inkapselt. De D-mark verdween en de Latijnse bestuurscultuur werd geïncorporeerd in een nieuwe munt, zeker sinds Draghi (Italiaan, ex-Goldman Sachs) de ECB misbruikt voor meer dan monetair beleid. De rentes daalden en de politici voelden zich vrij tegen de klippen op geld te gaan lenen. Dat spelletje potverteren is deze eeuw tegen z’n grenzen aangelopen, waarna de centrale bankiers het lapmiddel van de geldpers inzetten. De ministers van financiën vinden dat helemaal prima, want de rente op de staatsschuld is inmiddels negatief. Een extra stimulans om niet te hervormen en nog meer te lenen. Dit gedrag tendeert naar een eindspel, onherroepelijk, waarbij schulden weggestreept gaan worden. Wie dat gaat betalen is volstrekt duidelijk: wij. Nederland heeft meer dan 1000 miljard in een spaarpot voor pensioenen en nog eens zo’n 300 miljard liquide spaargeld bij particulieren. Door de kunstmatig lage rentes in combinatie met spaarbelastingen – 4% fictief rendement, box 3 – rendeert dat geld niet meer. Omdat de geldpersen op volle toeren draaien komt er misschien nog eens inflatie, zodat in feite ons vermogen verdampt. Tel daar bij op dat politici zullen trachten om de (zuid) Europese schulden op te kopen en te ‘mutualiseren’, dus gemeenschappelijk te maken, en je ontwaart een enorme publiek gelegitimeerde roof. Alleen beseffen weinigen dat maar en praten bankiers en economen eromheen omdat het op korte termijn papieren voordelen lijkt te bieden en de hoop op economische groei voedt. Alleen al door het te schrijven word ik onpasselijk, omdat het allemaal niets met solidariteit of rechtvaardigheid vandoen heeft maar alles met wanbeleid van opportunistische politici en centrale bankiers. Er komt een enorme welvaartsverschuiving van Noord naar Zuid bij wijze van beloning voor immoreel beleid. Of vindt u het verdedigbaar dat een welvarende Milanees die al decennia te weinig belasting betaalt maar dankzij dat zwarte geld een hogere effectieve koopkracht heeft dan een Rotterdammer, gesubsidieerd wordt? Volkomen geschift, maar het gebeurt. Hoe denkt u over een munteenheid in de hele wereld? Daar heb ik geen diepe gedachten over, simpelweg omdat het een visioen is dat zich monetair in een ander zonnewegstelsel begeeft. Eigenlijk is geld puur vertrouwen, hoe denkt u dat dit vertrouwen in de toekomst zal zijn? Zal men in de toekomst niet terug gaan op ruilhandel? Romantische idealen van een wereld zonder geld, laat staan rente, en alleen maar ruilhandel zijn aanlokkelijke studeerkamer vergezichten, maar ik zie het niet gebeuren. Wij zijn ooit overgestapt van ruilhandel naar geld, gestut door een goudvoorraad als garantie. Dat stelsel is verlaten en ingeruild voor de helaas waardeloos gebleken beloftes dat ze verantwoordelijk met de publieke middelen omspringen. Veertig jaar later kreunt de westerse wereld onder een zwellende schuldenlast. Althans, kreunen, omdat politiek gestuurde centrale bankiers de geldpers hebben aangezet en wankele staatsleningen en overheidsobligaties opkopen, kunnen we de ballon nog wat verder opblazen. Maar eens klapt-ie en gaan we naar een nieuwe situatie. Ze noemen dat ’The Big Reset’, een situatie waarbij de schulden van Amerika en Europa grootschalig weggestreept gaan worden. Dat is heel slecht nieuws voor onze spaarders, institutionele beleggers en de financiers in Azië en Arabië, maar langdurig met meer dan 100% schuld van het bbp doorgaan zal niet meer lukken als de rente ooit terugveert naar normale
A Dutch Perspective from Down Under
A contribution by Faces editor Georgie Watson. She is an exchange student from Melbourne, Australia and studies Finance and Economics at TiU. She writes about the highlights and surprises she discovered in Netherlands and around Europe. A reoccurring question that has been proposed to me, is why as an exchange student from Australia, did I chose to study in Tilburg, of all places? Let me start by stating the obvious: speaking a foreign language is not a current talent of mine. When considering my options, it was the Dutchmen’s ability to communicate in English with such affluence that sparked my interest in the country. Globally, the Dutch are renowned for being “ahead of the times” in their English speaking ability and this I can confirm. What’s more, the feedback I received from friends who had previously lived in the Netherlands made me realise that this country could be an exciting place to learn, travel and socialise. My first impressions, having just traveled through the Mediterranean the previous month, I landed in Schiphol Airport and there were three things that stood out immediately. Obviously, the high degree of English-speaking locals, the mass of generally well-dressed and well-groomed men, and finally, the unbelievably heavy rainfall outside (given it was August!), which particularly shocked me as I dragged a twenty-eight kilo suitcase full of summer clothing behind me. Three months on, I can confidently say that I have had the most amazing experience, have met fabulous people and have been surprised by such vast facilities available in Tilburg and at the University itself. It was the Economic School and its strong global reputation that drew me to Tilburg University. The emphasis on economics and world trade in my chosen subjects has been challenging yet incredibly relevant and rewarding, particularly given the current hype around European economic instability. It has been enlightening to live in a country within the European Union and simultaneously study fiscal and monetary issues that align with news headlines. Coming from Australia, it makes you realize how isolated we really are. The combined effect of living and learning within the European Union has given me invaluable insight. It is clear to me that The Netherlands, despite its small size, is a big player and contributor to the European economy. Professors here (taking note that they are teaching in their second language) are incredibly thorough and passionate about what they are teaching. I have adapted to the strict emphasis on arriving on time to lectures, though conversely, have not been so flexible in adjusting to the coffee, which does not compare to Melbourne’s high standards. Of course, the people I have met have been the highlight. Living in international student accommodation, I have been exposed to so many different cultures, religions, perspectives and cooking styles, which create an environment that is conducive to learning something new every day. In Tilburg there have been countless opportunities for exchange students to meet new people. From the international student associations to Dutch study organizations (ASSET being one of them), they provide a setting to meet interesting characters, make friends and create networks that wouldn’t otherwise be possible. The Netherlands is clearly an international hub attracting thousands of students from around the world. Unlike some countries, the diversity of people that you interact with daily creates a foundation of insight into a variety of cultures that you cannot experience anywhere else. From Colombia to South Korea, we share stories and contribute to heated debates at the dinner table, which provide a platform of continuous development within a social setting. The combination of these daily interactions, along with studying international economics truly makes for an invaluable time abroad. Some highlights for me also include the overwhelming ease of international travel. Given Australia’s inaccessibility from the rest of the world, popping over to Barcelona for your birthday weekend would be impossible. I have loved how proximate European countries are to one another. The nightlife has also been memorable, however, adapting to the bike ride home at four am in the morning is still a struggle. I have additionally loved being able to run in any direction to find yourself bound by dense forest or rich agricultural landscapes. This contrasts’ strongly to the typical Melbourne run: heavy traffic, modern skyscrapers and artificial noises. Finally, there was one thing I had to do before my time was up: learn to ride a bike without hands. The achievement was a memorable occasion and I will be taking this trendy skill back home to Australia! With only a few months left, I cannot imagine what life will be like when I have to depart. Upon graduating from my Bachelor of Commerce in July 2015, I will be applying for graduate positions in finance and I hope to one day return to work in Europe, whilst always knowing that my second home is right at my doorstep.
The European banking union should be more European integrated
Against – Pieter Lakeman The European banking union has no positive effect on the economy in the Euro zone All banks located in the Member States of the European Monetary Union will soon be under joint supervision. This supervision will be exercised by the European Central Bank. The board of the ECB comprises representatives of national central banks, some of who had seriously failed in their national surveillance in the period prior to the credit crisis. Initially, the aim of the European banking union was to prevent Member States from paying big amounts to keep banks afloat. The banks from the euro group will soon be subjected to a stress test to see whether they are financially sound. An unqualified audit report apparently does not ring a bell at the ECB. The requirements and assumptions of the stress tests are not public just like previously carried out stress tests. Some approved banks failed short after this previous stress test though. The new test would be heavier than the last test. If the banks do not satisfy the 4.5% capital requirement, Member States are requested to offset the deficit before the banking union will come into force. Even when banks do not pass the test, the reserves have to be increased to the level of 4.5%. Depositing afterwards is replaced by depositing in advance. Which funds will save distressed banks afterwards? First, the European Stability Mechanism (ESM). That was initially founded as a permanent funding program for the salvation of Member States of the European Union who were in difficulty and would contain €500 billion, which would be provided initially by the Member States themselves. In 2012 it was decided that also banks could borrow money from this funding program. With that, the initial purpose of the banking union was left behind. It was also decided to allocate €60 billion from the ESM to recapitalize banks with equity shortage. How do these proposals affect credit granting? At first glance you might think that the funding of the banking can be easier and fractionally cheaper. Yet that is not likely, because lower interest rates than 0.5% or 1% at the ECB are not conceivable. More important, it seems that through the support guarantees at European level, the mutual trust of banks recovers. This effect will be small though because the mutual trust of banks almost returned to its old level in 2014 (it dropped after the collapse of Lehman Brothers in 2008). The main consequence of the introduction of the European banking union will be that the behaviour of bank managers (often referred to as bankers) will be riskier. After all, with the new financial cushion banks bear less risk of bankruptcy and respective managers also bear less risk on personal liabilities. The positive effect of the European banking union must be located in the more flexible or easier granting of loans to firms. However, banks will not do that. They did not do that when they could borrow at 0.5% of 1% at the ECB either. Nonetheless, more money will be invested in riskier activities and perhaps this will be an incentive for the creation of new bubbles. Both of these phenomena, however, do not lead to real economic growth. By establishing the banking union, at least in the form as it is now grown, granting loans to firms will not increase. Economic growth will therefore not increase. In favour – Harry Geels Banking union? Yes, but only if Europe has to become one. There were many complaints about the deal Europe made with Cyprus – especially by the Cypriots themselves and by the (foreign) savers there – the foundation of the chosen solution was not right: not just the investors in the banks but also the larger savers (those with more than €100.000 savings) should help pay. The Cyprus precedent makes perfectly clear that saving is not save and that in fact we already have a banking union. Saving is much riskier than many of us realize. It is not so much different from lending money to a risky business. Indeed, banking activities as they occur at most banks, are similar to those of hedge funds: they both work with leverage. The reason why saving is still regarded as generally save, has to do with the deposit guarantee scheme, which protects savings up to a certain amount. Banks would have to arrange this with each other (after all this guarantee scheme leads to cheap savings banks could benefit from). After SNS and Cyprus, however, we know that the taxpayer and not the banks bears the deposit guarantee scheme. To keep Cyprus and the (downsized) banking sector alive through money coming from the emergency fund (hence, taxpayers money) de facto means having an European banking union. Namely, one of the main characteristics of a banking union is a common deposit guarantee scheme. In Europe, the banking crisis and Cyprus were the starting point of the theory that a banking union should form an integral and key part of the euro system. Just as it should be the case for a political and fiscal union, according to the politics. With some tricks (democratic principles are regularly thrown overboard) Europe as a super state is launched. Otherwise the Euro as a ‘one size fits all’-currency can not survive, according to the politics. The European unification is inextricable linked to the survival of the Euro. That unification includes a banking union, where the banks vouch for all European savers up to a certain amount too. Note that a banking union is not, or only slightly, necessary if we would organize the Euro system in a different way, for example with The Matheo Solutions (TMS), a euro solution that because of a lack of space can not be covered here unfortunately. If the undemocratic moves towards further European integration and political union will continue, the question how the banking union must be regulated remains. In my view, a banking union includes a separation of
